Bij een bezoek aan een hogeschool viel mijn oog onlangs ineens op een flyer in het toilet: gratis menstruatieproducten af te halen bij de balie. Mooi initiatief was mijn eerste gedachte en de tweede: wat is eigenlijk een menstruatieproduct? Ik moest toch concluderen dat ik dat woord nooit heb gebruikt. Maar komen die menstruatieproducten dan vandaan?
Heb je weinig geld en ben op zoek naar de plek waar je gratis maandverband en tampons kunt ophalen? Dan zoek je naar het woord maandverband of tampons. Of beter gezegd: je scant de tekst op zoek naar het juiste woordbeeld. Het woordbeeld is de vorm die het woord heeft. Tampon heeft een heel ander woordbeeld dan menstruatieproduct of een menstruatieproduct-uitgiftepunt (3 keer woordwaarde).
Waarom staat er dan niet maandverband en tampons? Als een snackbar de frikandellen en kroketten ineens gaat aankondigen als frituurproducten sta je ook raar te kijken. Toch blijkt het web te wemelen van de menstruatieproducten, vooral in overheidsland. Het is dus ambtelijk jargon. Voor ambtenaren is het gebruik van het woord ook wel handig. Ze weten meteen wat ermee bedoeld wordt en wat voor regelingen en subsidies ermee samenhangen. Net als dat een vriezerfabrikant het mogelijk ook over frituurproducten heeft. Dit is ook niet erg, zolang dergelijke proza maar niet op een flyer of website belandt. Want daar zoekt iemand naar “gratis maandverband en tampons” en niet naar “uitgiftepunten voor menstruatieproducten”.
Ook de jurist komt geregeld aan het woord op het web. Bijvoorbeeld bij de gemeente Maastricht voor de dappere ziel - of eigenlijk “natuurlijke persoon” - die isolatiesubsidie voor zijn huis wil aanvragen. Wil je begrijpen of je ervoor in aanmerking komt? Neem dan even je propedeuse in de rechtsgeleerdheid mee:
Want wat wordt bedoeld met “niet zijnde gemeenschappelijke bouwdelen toebehorende aan een VvE”? Kan zo’n bouwdeel überhaupt een woning zijn? Zo niet, waarom staat het hier dan? Zo ja, wat is dat dan voor iets? En wat doe je nu als je twijfelt? Dan ga je bellen. Daar staat tegenover dat helder taalgebruik voorkomt dat mensen contact opnemen. En dat scheelt tijd én geld.
Dat het belangrijk is om het gebruik van jargon te vermijden, is al langer bekend. De Britse overheid hanteert sinds 2013 een online style guide die het gebruik van jargon op de website ronduit verbiedt. In Nederland zijn we nog niet altijd zo ver. Ben je bij de gemeente Den Haag op zoek naar hulp in de huishouding op kosten van de gemeente? Dan heb je een “maatwerkarrangement wmo” nodig. En o ja, denk meteen ff na over de “resultaatgebieden” waar je die voor wil inzetten.
De ware meesters van het gebruik van jargon zijn echter geen ambtenaren. Het zijn dokters. Ze hebben zelfs een eigen term voor hun jargon: potjeslatijn. Als artsen onderling met elkaar communiceren in potjeslatijn is dat helemaal niet erg. Sterker nog, het heeft voordelen. Ze kunnen er vaker sneller en preciezer mee aangeven wat ze bedoelen. Maar als ze patiënten erin aanspreken wordt het wel een probleem.
Vind jij het geruststellend als iemand tegen je zegt dat ‘tussen de vezels in het stroma afwijkend materiaal wordt afgezet, waardoor de regelmatige rangschikking en licht extra brekingen ondergaat bij inval in het oog’? En wist je dat ‘achterste enkel-impingement tamelijk acuut kan optreden door zogenaamd geforceerde hyperplantairflexie’? Toch is dit de manier waarop verschillende ziekenhuizen en orthopedieklinieken hun patiënten voorlichten over afwijkingen – sorry, “functiestoornissen” – aan het hoornvlies en enkeloperaties.
Het gebruik van jargon frustreert je bezoeker. Zo maakt het informatie lastiger te vinden. Mocht je bijvoorbeeld een kijkoperatie ondergaan, dan zul je op zoek gaan naar dat woord en niet naar artroscopie. Toch zijn er ziekenhuizen die de voorkeur aan het gebruik van dat laatste woord.
Jargon is vaktaal. Het zijn woorden die binnen beroepsgroepen volkomen ingeburgerd kunnen zijn, maar als Swahili kunnen klinken voor een buitenstaander. We maken ons bijna allemaal schuldig aan het gebruik van jargon, zoals Japke-d. Bouma soms pijnlijk vastlegt. Vraag je buren maar eens of zij weten wat een call-to-action, responsive design of een omnichannel strategie is. Jargon kan heldere informatievoorziening flink in de weg kan staan.
Als je beide termen echter door Google Trends gooit, blijkt kijkoperatie net een tikkie ingeburgerder.
Jargon werpt dus drempels op bij de vindbaarheid van informatie. Maar het zorgt ook voor een dalend vertrouwen van je bezoeker, want iets niet begrijpen maakt angstig. Zeker als het om je eigen lichaam gaat.
De vraag die nu nog rest is: hoe voorkom je jargon op je website? Dit begint bij de organisatie van je redactie.
Door jargon te vermijden zorg dat je écht in touch bent met je persona’s vanuit een holistisch omnichannel perspectief en een agile first strategie, met als doel een seamless customer journey, waarbij je uiteraard toewerkt naar een volledige disruptive digital transformation en engagement met je doelgroep.
Dus. Sorry, jongens, dit was geen jargon, maar gewoon ff een onvervalst stukje bla. En daar krijg ik eigenlijk nog veel meer jeuk van. Bij Slimme Content doen we niet aan bla, maar aan gewoon goede content.
Twee keer per jaar delen we onze inzichten en de beste tips voor je content. Inschrijven is gratis, we delen je gegevens niet met derden en we sturen je (natuurlijk) nooit spam.
Hoe complexer je content, hoe enthousiaster we zijn. Als het tijd is om de inhoud van je (nieuwe) site onder controle te krijgen, te structureren en te verbeteren kan je op ons rekenen! Stuur ons een berichtje dan maken we een vrijblijvende afspraak.
Twee keer per jaar delen we onze inzichten en de beste tips voor je content.
